Geschiedenis van de Stellingwerven en Noordwest Overijssel (Steenwijkerland)

Historische feiten, wetenswaardigheden en analyses over de vroegste tijden tot heden



De derde dag van de vakantie

woensdag, 27-08-25 10:18:28. Vanmorgen om 1/2 10 opgestaan nadat ik om 1/2 8 naar bed was gegaan. Nog steeds last van hoesten en benauwdheid, vooral het eerste uur vanmorgen, ze zetten meteen de broodtafel klaar en dan krijg ik een opgejaagd gevoel erbij. Wat heb ik mij vanmorgen weer ziek gevoeld. Het verpest mijn vakantie een beetje. Het weer valt de komende dagen gelukkig een beetje mee. Ook geregeld zon zeggen ze, naast buien.

vvDrukkerijmuseum

Vanmiddag zijn we naar het drukkerijuseum in Meppel geweest. Meppel zijn we nog nooit geweest. woensdagmiddag open.

website drukkerijm museumIn het musem laten vrijwilligers de verscillende stadia van druktechnieken zien en kun je visitekaartjes laten drukken. Toen wj er waren was er ook een tentoonstelling van de Groningse kustenaar Hendrik Werkman. Een mooie tentoonstelling.

vvZelfportret van Hendrik Werkman
Hendrk Nicolaas Werkman (1882-1945) begon in 1908 een drukkerij in Groningen. Hij raakte betrokken bij de kunstenaarsgroep De Ploeg en ontwikkelde zich tot een expressionistische kunstenaar. Hij maakte schilderijen en prenten — die laatste noemde hij ‘druksels’. Vaak maakte hij maar één afdruk, maar soms ontstond een kleine oplage.

vv
Meestal ontstonden beelden door middel van sjablonen, stencils, stukken papier waarin vormen zijn uitgesneden. Ook de uitgesneden vormen gebruikte hij vaak als een spiegelbeeld in de voorstelling. Met de inktroller kon hij ook viakken in kleur aanbrengen.

van prenten die rond de Tweede Wereldoorlog ontstonden werd Werkman door Uitgeverij De Blauwe Schuit ingehuurd als drukker. Hij drukte boekjes. In zijn brieven aan de drie uitgevers — F.R.A. Henkels, A. Buning en A.J.Zuithoff — legde hij uit dat de illustraties van exemplaar tot exemplaar verschillen. De techniek maakte elk boekje tot een uniek kunstwerk. De boekjes zouden Werkman een bekendheid geven die hij zelf niet meer meemaakte. Viak voor de bevrijding werd hij door de bezetter gefusilleerd. Bronvermiding KB | KB Collecties

The Next Call

vv

De beeldene kunst kwam duidelijker nog aan het licht van een door hemzelf geschreven en gedrukte periodiek. Het geschriftje The Next Call, dat in een kleine oplage van 1923 tot 1926 in 9 nummers verscheen, was bestemd voor de naaste vriendenkring,maar ook voor kunstenaars in het buitenland zoals de Rus El. Lissitzky in Hannover en de Nederlander Theo van Doesburg in Parijs.
vv

De uit- gave wekte opzien zowel wegens de ironische tekst waarmee Werkman zich tegen de bekrompen burgerij keerde als wegens de avant-garde vormgeving. De bladen van dit pamflet bestonden nl. uit een samenstel van rode en zwarte, op grauw papier gedrukte rechthoeken, cijfers en letters die in bepaalde combinaties de versiering vormen. Er is verwantschap met de rechthoeken van de abstracte kunst van de Stijl-groep en de wiskundige vormen van Lissitzky's mechanismen in het platte vlak. Dank zij een intensieve correspondentie met de Belgische schilder Michel Seuphor (pseudoniem voor F. Berckelaers), aan wie Werkman nummers van The Next Callstuurde, werd hij uitgenodigd op de door Seuphor in 1930 georganiseerde ten- toonstelling Cercle et Carré in Parijs, waar druksels van Werkman bij andere abstracte werken te zien waren.
vv

Afgezien van deze kunstvorm gaf het uitzicht uit Werkmans drukkerij op de stad hem inspiratie tot de veelvuldig in zijn werken gebruikte motieven en beelden zoals schoor- stenen, duiven, balken en schepen. Werkmans vormgeving en kleur- keuze werden op velerlei wijze beinvioed. Zo werd hij vooral geboeid door de ongemengde kleuren van de speelse voorstellingen van Paul Klee. Een voorbeeld hiervan is het schilderij Dorpsstraat (Stedelijk Museum, Amsterdam, 1927); een blik uit Werkmans voormalig ouderlijk huis te Leens). Behalve de invioed die Vincent van Gogh op hem . oefende waren het vooral de exotische voorstellingen van Paul Goguin en het werk van schilders als Mare Chagall en Pablo Picasso hem trokken.

vvTegenover het drukkerijmuseum staat een standbeeld van een Staphorster vrouwtje

samenstelling tekst en lay out pagina:
Piet van der Lende